Hồi nhỏ, tôi đã rất ấn tượng khi nghe thấy câu nói trên trong một bộ phim. Tôi cũng tin rằng, để trở thành một người cha người mẹ, chúng ta cần học và chuẩn bị rất nhiều thứ, không chỉ trước lúc con chào đời mà còn cả một hành trình cùng con từ giai đoạn con còn bé cho đến khi con trưởng thành. Thậm chí, hành trình học đó có thể là mãi mãi.
Một chặng đường dài đồng hành cùng phụ huynh, hơn ai hết, tôi biết rằng phụ huynh có con đặc biệt đã phải học nhiều hơn rất nhiều để có thể đồng hành cùng con.
Nhưng tiếc thay, không phải ai trong số đó cũng mang những thứ mình học về để giúp được cho con mình, thậm chí là họ chỉ nạp thêm “rác” vào mình. Họ lao vào các khóa học, học hết phương pháp này đến chương trình nọ, tích lũy chứng nhận này đến bằng cấp nọ và giữ một niềm tin rằng “rồi chúng sẽ hữu ích cho việc dạy con mình”.
Mỗi lần làm việc với phụ huynh, câu hỏi tôi thường nghe là “ba/mẹ nên học chương trình/khóa học nào?”, “ba/mẹ có nên đăng ký học chương trình/khóa học này của thầy/cô kia dạy không?”…
Và câu trả lời của tôi thường là “không cần. Ba mẹ đã có đủ khả năng để dạy con mình rồi!”.
Ba mẹ à, để dạy một đứa trẻ, thầy cô cần học rất nhiều thứ, từ kiến thức, kỹ thuật, phương pháp, chương trình,…Và trải qua một quá trình rèn luyện để có kỹ năng và kinh nghiệm để có thể làm việc với nhiều trẻ khác nhau. Nhưng ba mẹ biết không, thứ mà các thầy cô dành nhiều thời gian để học và rèn luyện thì ba mẹ đã có sẵn để làm việc với con của mình rồi.
Thứ nhất, kỹ năng thiết lập mối quan hệ (cô-trò), đây là kỹ năng tiên quyết và quan trọng nhất để bắt đầu một tiến trình can thiệp, cũng là bước đầu tiên trong quy trình một giờ can thiệp hay tổ chức một hoạt động giáo dục. Đứa trẻ cảm thấy an toàn, thoải mái, cảm thấy thích thú và bị thu hút…thì mọi thứ tiếp theo mới có thể diễn ra. Điều đó có thể mất thời gian đối với từng giáo viên, từng đứa trẻ. Nhưng với ba mẹ thì khác, mối quan hệ mẹ – con đã có sẵn rồi, và đó cũng là mối quan hệ khăng khít nhất, thiêng liêng nhất, không gì có thể thay đổi được. Vậy nên, chỉ cần ba mẹ nhận ra tầm quan trọng của điều này, tập trung vào KẾT NỐI này, thì mọi thứ tiếp theo sẽ trở nên dễ dàng.
Thứ hai, để hỗ trợ tốt cho một đứa trẻ, chúng ta cần hiểu rõ khả năng và nhu cầu của trẻ. Thầy cô thường phỏng vấn ba mẹ, tương tác và đánh giá trực tiếp với trẻ mới xây dựng được “chân dung” về khả năng và nhu cầu của trẻ để xây dựng kế hoạch giáo dục. Trong khi đó, ba mẹ sống cùng con, hơn ai hết, ba mẹ hiểu rõ từng chi tiết về khả năng và nhu cầu của con, hiểu rõ hành vi của con, thói quen của con, sức khỏe của con… Đó là nền tảng cực kỳ quan trọng cho việc đặt ra các mục tiêu phù hợp nhất để hỗ trợ con hòa nhập.
Thứ ba, một khi xác định được đúng khả năng và nhu cầu của trẻ, thì chúng ta đã “thành công một nửa” rồi. Với các thầy cô, kỹ năng can thiệp của từng người sẽ quyết định hiệu quả từng buổi và cả quá trình. Kỹ năng này đến từ việc học tập chuyên môn và kinh nghiệm của một quá trình thực hành mới có được. Nhưng với ba mẹ thì hoàn toàn khác, ba mẹ không cần phải trải qua quá trình đó, bởi với riêng con của mình, THIÊN CHỨC LÀM MẸ sẽ tự động kích hoạt bản năng làm mẹ làm cha với con mình. Trong môi trường sống tự nhiên mỗi ngày của con ở nhà, khi đã biết được khả năng và nhu cầu của con, ba mẹ hoàn toàn tự động biết cần phải dạy con như thế nào trong tình huống đó một cách sáng tạo và linh hoạt. Đó là nhờ TÌNH YÊU vô điều kiện mà bản năng làm mẹ được kích hoạt. Đó cũng là một sự KẾT NỐI sâu sắc, mang đến một sự chuyển hóa cho con mà nhiều người không hiểu được.
…
Và còn nhiều lý do khác, chúng ta sẽ dần khám phá. Bài viết này thầy muốn nhận mạnh với ba mẹ rằng, ba mẹ đã có sẵn những gì cần thiết để bắt đầu đồng hành cùng con hòa nhập rồi. Hãy quay về với THIÊN CHỨC, với BẢN NĂNG LÀM MẸ của mình, hãy KẾT NỐI thật sâu sắc với con của mình, hãy để con cảm nhận thật sâu sắc TÌNH YÊU VÔ ĐIỀU KIỆN, TÌNH YÊU THUẦN KHIẾT của một người cha người mẹ dành cho con. Hãy để ý đến từng sự TIẾN BỘ dù nhỏ nhất của con mỗi ngày trong gia đình, bởi đó là môi trường tự nhiên tuyệt vời nhất của con. Khi ba mẹ hạnh phúc với từng sự tiến bộ của con, ba mẹ sẽ nhận ra con mình đã phát triển theo cách của con, hòa nhập theo cách của riêng con… Hạnh phúc càng thêm hạnh phúc. Và điều tuyệt vời là, con cái chúng ta cảm nhận rất rõ mọi cảm xúc của chúng ta. Vậy nên, hãy luôn mang đến cho con NĂNG LƯỢNG bình an, hạnh phúc và tích cực nhất có thể nhé. Rồi chúng ta sẽ thấy được sự chuyển hóa đặc biệt như một phép màu!
Thầy cô chỉ đóng một phần vai trò trong hành trình hòa nhập của con. Ba mẹ vẫn luôn là quan trọng nhất với con. Hãy cùng con hòa nhập trong tỉnh thức nhé. Thầy vẫn ở đây, trong vai trò nhà giáo dục đặc biệt, nhà chuyên môn để hỗ trợ ba mẹ khi cần hỏi về kiến thức chuyên môn và hỗ trợ tinh thần.
Trong suốt bài viết, thầy lặp lại rất nhiều về từ “con của mình”. Điều đó có nghĩa là, ba mẹ chỉ thực sự tạo ra kết quả khi áp dụng với con của mình, những gì ba mẹ làm hiệu quả với con của mình, chưa chắc là kinh nghiệm giúp các ba mẹ khác. Vậy nên đừng chia sẻ cách làm mà hãy giúp ba mẹ khác quay về với THIÊN CHỨC của họ với con của họ nhé.
Bài viết khá dài, nhưng gửi gắm thông điệp mà thầy muốn chia sẻ. Thầy đã chia sẻ trực tiếp với nhiều phụ huynh và nhận được sự đồng tình rất lớn. Đây là lần đầu thầy viết ra, dù không thể diễn đạt hết ý, nhưng thầy muốn đưa ra một góc nhìn khác với tiều đề bài viết, đó là: “Khoảnh khắc sinh con ra, chúng ta tự nhiên trở thành cha mẹ”. Chúng ta tự biết phải làm gì với con của mình, nhờ TÌNH YÊU vô điều kiện mà Tạo Hóa đã mặc định trong ta.
